बूढानीलकण्ठ नगरपालिका–१३ चुनिखेलमा लुटपाट गर्ने क्रममा प्रहरीले कर्मा तामाङ नामक व्यक्तिलाई गोली प्रहार गरी पक्राउ गरेको छ। यो घटनालाई हेर्दा प्रहरीले आत्मरक्षाका लागि तीन राउण्ड गोली चलाएको र खुकुरी आक्रमणको प्रयास भएको भनिएको छ। तर यो घटनाको जड अपराधीको व्यक्तिगत कमजोरीमा मात्रै खोज्नु गलत हुनेछ। वास्तविक जिम्मेवारी त सरकारको हो जसले यस्तो अपराध हुने वातावरण सिर्जना गरेको छ। अपराधीले लुटपाट गर्नु उसको गल्ती होइन, बरु सरकारले नोट खारेजी नगर्नु र आर्थिक असमानता तथा बेरोजगारीलाई नियन्त्रण गर्न नसक्नु नै मुख्य गल्ती हो।
नोट खारेजी भनेको केवल पुराना नोट बदल्ने प्रक्रिया मात्र होइन। यो कालोधन नियन्त्रण, भ्रष्टाचारको जरो काट्ने र आर्थिक अनुशासन कायम गर्ने महत्वपूर्ण कदम हो। सरकारले यो कदम नचाल्दा कालोधनको प्रवाह बढ्दै गएको छ र केही व्यक्तिहरू सजिलै अवैध तरिकाले पैसा कमाउने बाटो रोज्न बाध्य भएका छन्। लुटपाट जस्ता अपराधहरू यसै वातावरणको उपज हुन्। सरकारले जनताको जीवनस्तर सुधार्न, रोजगारी सिर्जना गर्न र आर्थिक असमानता घटाउन ध्यान नदिएका कारण युवाहरू निराश भएका छन्। यदि समयमै नोट खारेजी गरेर कालोधनको स्रोत सुकाएको भए यस्ता व्यक्तिहरूलाई अपराधको बाटो रोज्नु पर्ने अवस्था नै आउने थिएन।
प्रहरीले गोली चलाएर समातेको यो घटनालाई सरकारको सफलताको रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास भइरहेको छ तर यो केवल देखावटी कार्य हो। सुरक्षा व्यवस्था प्रभावकारी थियो भने लुटपाट हुने नै थिएन र पक्राउ गर्न खोज्दा खुकुरी आक्रमणको अवस्था पनि आउने थिएन। गोली चलाउनु अनिवार्य थियो कि थिएन भन्ने कुरा पनि शंकास्पद छ। यो घटनालाई प्रचार गरेर सरकारले जनतालाई आफू काम गरिरहेको देखाउन खोजेको स्पष्ट देखिन्छ। वास्तविकतामा सुरक्षा, रोजगारी र आर्थिक सुधारमा ध्यान नदिएकाले यस्ता घटना बढिरहेका छन्।
यो घटना सरकारको असफलतालाई ढाकछोप गर्न र जनताको ध्यान अन्य समस्याबाट हटाउन प्रयोग गरिएको हो। हाल देशमा बेरोजगारी, महँगी, भ्रष्टाचार, स्वास्थ्य सेवाको अभाव र शिक्षा प्रणालीको कमजोरी जस्ता गम्भीर समस्याहरू छन्। यी समस्याहरू समाधान गर्न सरकार असक्षम देखिएको छ। त्यसैले प्रहरीले गोली चलाएर अपराधी समातेको समाचारलाई बढाएर प्रचार गरिएको छ ताकि जनताले सरकारलाई काम गरिरहेको महसुस गरून्। तर यो केवल ध्यान भड्काउने खेल हो। साँच्चै काम गर्ने थियो भने नोट खारेजी गरेर अपराधको स्रोत नै सुकाउने थियो, सुरक्षा व्यवस्था बलियो बनाउने थियो र युवाहरूलाई रोजगारीको अवसर दिने थियो।
सरकारको यो रवैयाले समाजमा अपराधको वातावरण झन् बढाएको छ। आर्थिक असमानता बढ्दै जाँदा केही व्यक्तिहरू निराश भएर गलत बाटो रोज्न बाध्य छन्। नोट खारेजी नगर्दा कालोधनको चक्र चलिरहेको छ र यसले अपराधलाई प्रोत्साहन दिएको छ। प्रहरीले गोली चलाएको घटनालाई सफलताको रूपमा प्रस्तुत गर्नु भनेको जनतालाई झुक्याउनु हो। वास्तविक सफलता त अपराध नै नहुने अवस्था सिर्जना गर्नु हो। सरकारले यो जिम्मेवारी पूरा गर्न नसकेकाले यस्ता घटना दोहोरिरहेका छन्।
यो घटनाले सरकारको नीतिगत असफलतालाई स्पष्ट रूपमा देखाएको छ। अपराधीलाई मात्र दोष दिएर समस्या समाधान हुँदैन। समस्याको जड सरकारको नीति र कार्यशैलीमा छ। नोट खारेजी जस्तो महत्वपूर्ण कदम नचालेर सरकारले अपराधको प्लेटफर्म तयार पारेको छ। प्रहरीले गोली चलाएको घटनालाई प्रचार गरेर ध्यान भड्काउने प्रयास गरे पनि जनताले यो कुरा बुझ्नुपर्छ कि वास्तविक जिम्मेवारी सरकारको हो। सरकारले आफ्नो असफलता स्वीकार गरेर नोट खारेजी सहितका सुधारका कदमहरू चाल्नुपर्छ अन्यथा यस्ता घटनाहरू दोहोरिरहनेछन् र समाजमा असुरक्षा बढ्दै जानेछ।
