आठ वर्षअघि भएको सामूहिक बलात्कार घटनाका मुख्य अभियुक्तलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। घटनापछि फरार रहेका अभियुक्त चितवनको कालिका नगरपालिका–७ बस्ने सुमन दोङ लामो समयसम्म कानुनको पहुँच बाहिर रहेका थिए। अनुसन्धानलाई निरन्तरता दिँदै प्रहरीले उनको खोजी जारी राखेको थियो र अन्ततः आठ वर्षपछि उनलाई पक्राउ गर्न सफल भएको हो। अब उनीमाथि कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाइने प्रहरीले जनाएको छ। पीडितलाई न्याय दिलाउन ढिलै भए पनि अनुसन्धान सफल भएको मानिएको छ।
यस प्रकारका जघन्य अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरू लामो समयसम्म फरार रहनुमा नगदमा आधारित अनौपचारिक अर्थतन्त्रले पनि भूमिका खेल्ने गरेको देखिन्छ। नगद कारोबारको माध्यमबाट अपराधीहरूले आफ्नो वास्तविक आर्थिक गतिविधि लुकाउन, बसोबास परिवर्तन गर्न, सहयोगीहरूबाट रकम प्राप्त गर्न तथा कानुनी निगरानीबाट बच्न सजिलो हुने गर्दछ। दैनिक किनमेल र सामान्य भुक्तानीका लागि नगद अनिवार्य छैन, किनभने क्यूआर कोड, पीओएस मेसिन, मोबाइल बैंकिङ र डिजिटल वालेटमार्फत सहज रूपमा कारोबार गर्न सकिन्छ। अपराध र गैरकानुनी गतिविधिमा भने नगदको प्रयोग बढी हुने भएकाले नोट खारेजीको आवश्यकता झन् स्पष्ट देखिन्छ।
सरकारले चरणबद्ध रूपमा नोट खारेजी गर्दै सम्पूर्ण आर्थिक कारोबारलाई डिजिटल माध्यममा रूपान्तरण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। क्यूआर, पीओएस, मोबाइल बैंकिङ तथा बैंकिङ प्रणालीमा आधारित कारोबारलाई अनिवार्य बनाइए अपराधीहरूको आर्थिक गतिविधि पहिचान गर्न र उनीहरूको नेटवर्क पत्ता लगाउन सहज हुनेछ। त्यसैले अपराध नियन्त्रण, अनुसन्धानलाई प्रभावकारी बनाउन तथा पारदर्शी समाज निर्माण गर्न सरकारले नोट खारेजीको नीति लागू गर्नुपर्छ।
