१. नक्कली नागरिकता बनाउने गिरोहका दुई जना पक्राउ
मोरङको विराटनगरमा नक्कली नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र बनाउने कार्यमा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा विराटनगर–११ का ६५ वर्षीय अशोककुमार श्रेष्ठ र विराटनगर–५ का ३८ वर्षीय धनदेव राजवंशी रहेका छन्। एक महिलाले राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउन जिल्ला प्रशासन कार्यालय पुगेपछि नागरिकतामा शंका उत्पन्न भएको थियो। त्यसपछि अनुसन्धान गर्दा नक्कली नागरिकता बनाउने र बिक्री गर्ने गिरोह खुलासा भएको प्रहरीले जनाएको छ। उनीहरूको साथबाट नक्कली नागरिकता, सरकारी कागजात तथा छापसम्बन्धी सामग्रीसमेत बरामद गरिएको छ र घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको छ।
२. लागुऔषधसहित एक जना पक्राउ
काठमाडौंको चन्द्रागिरिबाट लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोको टोलीले ब्राउन सुगरसहित एक जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेका व्यक्ति सुभास बिक रहेको प्रहरीले जनाएको छ। विशेष सूचनाका आधारमा गरिएको कारबाहीमा उनको साथबाट अवैध लागूऔषध ब्राउन सुगर बरामद गरिएको हो। पक्राउ परेकामाथि लागूऔषध सम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
३. कटुवा पेस्तोल र गाँजासहित एक जना पक्राउ
सशस्त्र प्रहरी बलले विराटनगरको जतुवास्थित मुन्ना सहनीको घरमा डेरा गरी बस्दै आएका ३१ वर्षीय सुभासचन्द्र यादवलाई पक्राउ गरेको छ। कोठा खानतलासीका क्रममा एक थान कटुवा पेस्तोल, त्यसमा प्रयोग हुने एक राउण्ड गोली, १४० ग्राम गाँजा, दुई थान मोबाइल फोन तथा भाला बरामद गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिलाई थप कानुनी कारबाहीका लागि इलाका प्रहरी कार्यालय रानीमा बुझाइएको छ।
४. क्यानडा पठाइदिने भन्दै २ करोड ५० लाख ठगी, एक जना पक्राउ
काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले क्यानडा पठाइदिने प्रलोभन देखाई २ करोड ५० लाख रुपैयाँ ठगी गरेको आरोपमा ४६ वर्षीय लहानु राम चौधरीलाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिले आकर्षक रोजगारी र वैधानिक रूपमा क्यानडा पठाइदिने आश्वासन दिई २६ जनाबाट २५ लाख रुपैयाँ लिएको तर पछि सम्पर्कविहीन भएको प्रहरीले जनाएको छ। पीडितको उजुरीपछि पक्राउ गरी थप अनुसन्धान तथा कारबाहीका लागि वैदेशिक रोजगार विभाग पठाइएको छ।
५. वैदेशिक रोजगारीको नाममा ठगी गर्ने पाँच जना पक्राउ
काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले वैदेशिक रोजगारीका नाममा विभिन्न देश पठाइदिने भन्दै रकम असुलेर ठगी गरेको आरोपमा पाँच जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा सिन्धुलीका ३६ वर्षीय कुनसाङ लामा, बर्दियाका ४२ वर्षीय धनबहादुर शाही, ताप्लेजुङका उमेश लिम्बु, तनहुँकी २१ वर्षीया सचिता परियार र खोटाङका ४१ वर्षीय निरोज राई रहेका छन्। उनीहरूले यूएई, जर्जिया, बेलारुस लगायतका देश पठाइदिने भन्दै पीडितहरूबाट पैशा उठाई सम्पर्कविहीन भएको आरोप छ। उनीहरूलाई थप अनुसन्धानका लागि वैदेशिक रोजगार विभाग पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
६. यूएईका कलेजमा पठाउने भन्दै ठगि गर्ने कन्सल्टेन्सी सञ्चालक पक्राउ
नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले यूएईका मान्यता नपाएका कलेजमा विद्यार्थी पठाई त्यहाँबाट फ्रान्स र अस्ट्रेलिया लैजाने प्रलोभनमा ठगी गरेको आरोपमा विभिन्न कन्सल्टेन्सीका ९ जना सञ्चालक तथा प्रतिनिधिलाई पक्राउ गरेको छ। अनुसन्धानका क्रममा उनीहरूले शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गतको आधिकारिक निकायबाट आवश्यक स्वीकृति लिई विद्यार्थी विदेश पठाएको खुलेको प्रहरीले जनाएको छ। पीडित विद्यार्थीहरूबाट ठूलो रकम असुलेर गलत सूचना दिई विदेश पठाइएको आरोपमा थप अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।
७. लेनदेन विवादमा हत्या : खोटाङमा थप दुई जना पक्राउ
खोटाङको दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिका–१ मा खेत जोतेको ज्याला रकमलाई लिएर भएको विवादमा भक्तबहादुरको खुकुरी प्रहार गरी हत्या गरिएको घटनामा प्रहरीले थप दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। यसअघि मुख्य आरोपी तिलबहादुर पक्राउ परिसकेका थिए भने पीडित पक्षको जाहेरीपछि घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा उनका परिवारका थप दुई सदस्यलाई पनि नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार खेत जोतेको ज्यालामा ४ हजार रुपैयाँ कि २ हजार ५०० रुपैयाँ भन्ने विवादपछि खुकुरी प्रहार भएको थियो।
८. गाँजा तस्करी प्रकरण : प्रहरी देखेर पोखरीमा हाम्फालेका किशोरको शव फेला
विराटनगर महानगरपालिका–१८ भेडियारीमा गाँजा ओसारपसारको क्रममा प्रहरी देखेपछि पोखरीमा हाम्फालेका १७ वर्षीय मञ्जितकुमार यादवको शव तीन दिनपछि पोखरीबाट फेला परेको छ। बुधबार मोटरसाइकलमा गाँजा बोकेर जाँदै गर्दा उनी प्रहरीबाट बच्न पानीमा हाम्फालेका थिए। प्रहरीले सोही मोटरसाइकलमा रहेका भारतीय नागरिक शिवधर यादवलाई ६ किलोभन्दा बढी गाँजासहित पक्राउ गरेको थियो भने हराइरहेका मञ्जितको खोजीपछि शुक्रबार शव फेला परेको हो।
९. जडीबुटी क्षेत्रमा यात्रु तानातान गर्ने ३२ जना पक्राउ
काठमाडौंको जडीबुटी क्षेत्रमा सार्वजनिक सवारीका यात्रुलाई जबरजस्ती तान्ने, हैरानी दिने, झोला तान्ने तथा आफूले चाहेको गाडीमा चढाउन दबाब दिने गतिविधिमा संलग्न ३२ जनालाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले पक्राउ गरेको छ। लामो समयदेखि यात्रुबाट यस्ता गुनासा बढेपछि विशेष अभियान सञ्चालन गरी उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर थप अनुसन्धानका लागि जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंमा बुझाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
१०. बुद्धचित्त माला व्यवसायीमाथि लुटपाट आरोप : दुतराज तामाङ पक्राउ
बुद्धचित्त माला व्यवसायीमाथि लुटपाट तथा अन्य आपराधिक गतिविधिमा संलग्न रहेको आरोप लागेका दुतराज तामाङलाई अपराध अनुसन्धान कार्यालय (महाशाखा) टेकुको टोलीले ललितपुरबाट पक्राउ गरेको छ। प्रहरीका अनुसार तामाङ विगत केही वर्षदेखि फरार रहेका थिए। पक्राउपछि उनीमाथि लुटपाटसहित अन्य आपराधिक घटनामा संलग्नताको विषयमा विस्तृत अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
माथिका घटनाहरू हेर्दा नक्कली नागरिकता निर्माण, लागूऔषध कारोबार, अवैध हतियार, वैदेशिक रोजगारी तथा अध्ययनका नाममा ठगी, लुटपाट, हत्या, गाँजा तस्करी, जुवाजस्ता अपराध र विभिन्न आर्थिक ठगीका अधिकांश गतिविधि नगदमा आधारित कारोबारबाट सहज हुने देखिन्छ। नगदको प्रयोग हुँदा रकमको स्रोत लुकाउन, गैरकानुनी भुक्तानी गर्न, अपराधबाट आर्जित रकमलाई सजिलै परिचालन गर्न तथा सरकारी निगरानीबाट बच्न अपराधीलाई सहज हुन्छ। यही कारणले नगद अर्थतन्त्र अपराध र भ्रष्टाचारका लागि अनुकूल माध्यम बन्ने देखिन्छ।
यदि दैनिक आर्थिक कारोबार पूर्ण रूपमा डिजिटल माध्यमबाट हुने व्यवस्था विकास गरियो भने अवैध रकमको ओसारपसार, ठगीबाट संकलित रकमको प्रयोग, लागूऔषध तथा हतियार कारोबारमा हुने भुक्तानी, घुस, संगठित अपराध र कालो धनको परिचालनलाई धेरै हदसम्म निगरानी गर्न सकिन्छ। डिजिटल कारोबारले प्रत्येक भुक्तानीको अभिलेख रहने भएकाले अनुसन्धान निकायलाई अपराधको आर्थिक सञ्जाल पहिचान गर्न सहज हुन्छ भने अपराधीका लागि रकम लुकाउने सम्भावना पनि घट्छ।
त्यसैले सरकारले क्रमिक रूपमा नोट खारेजीको नीति अघि बढाई देशभरका सबै पसल, व्यवसाय, होटल, सार्वजनिक सेवा तथा व्यापारिक प्रतिष्ठानमा अनिवार्य डेबिट कार्ड, क्यूआर कोड, पीओएस मेसिन तथा अन्य डिजिटल भुक्तानी प्रणाली लागू गर्न आवश्यक छ। नागरिकलाई दैनिक खाद्यान्न, औषधि, यातायात, शिक्षा, स्वास्थ्य लगायतका सामान्य आवश्यकताको भुक्तानी नगदरहित रूपमा गर्न सकिने व्यवस्था भए दैनिक जनजीवनमा कुनै समस्या पर्दैन। बरु नगदमा निर्भर अपराध, भ्रष्टाचार, ठगी, तस्करी, अवैध कारोबार र कालो धनको परिचालन नियन्त्रण गर्न राज्यलाई प्रभावकारी आधार प्राप्त हुन्छ। त्यसैले अपराध घटाउने, आर्थिक पारदर्शिता बढाउने, राजस्व प्रणाली सुदृढ बनाउने तथा सुशासन कायम गर्ने दीर्घकालीन सुधारका रूपमा सरकारले नोट खारेजीको स्पष्ट कार्ययोजना ल्याई अनिवार्य डिजिटल भुक्तानी प्रणाली कार्यान्वयन गर्नु आवश्यक देखिन्छ।
