प्रहरीले अवैध हुण्डी कारोबारमा संलग्न एक व्यक्तिलाई १९ लाख रुपैयाँ नगदसहित पक्राउ गरेको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार ती व्यक्ति बैंकिङ प्रणाली बाहिरबाट रकम स्थानान्तरण गर्ने अवैध नेटवर्कमा संलग्न रहेको आशंका गरिएको छ। प्रहरीले बरामद नगद, सम्बन्धित कागजात तथा अन्य प्रमाणका आधारमा थप अनुसन्धान अघि बढाएको जनाएको छ। हुण्डी कारोबार नेपाल राष्ट्र बैंकको नियमनभन्दा बाहिर हुने भएकाले यसलाई अवैध वित्तीय गतिविधि मानिन्छ।
यस घटनाले नगद अर्थतन्त्र र अवैध वित्तीय कारोबारबीचको प्रत्यक्ष सम्बन्ध देखाउँछ। हुण्डीको मूल आधार नै ठूलो परिमाणको नगद हो। यदि रकम डिजिटल बैंकिङ प्रणालीबाट मात्र स्थानान्तरण गर्नुपर्ने व्यवस्था हुन्थ्यो भने यस्तो कारोबार सञ्चालन गर्न अत्यन्त कठिन हुने थियो। हुण्डीमार्फत कर छल्ने, सम्पत्ति लुकाउने, अवैध कमाइ ओसारपसार गर्ने तथा आपराधिक सञ्जाललाई रकम उपलब्ध गराउने कार्य सम्भव हुन्छ। तर सामान्य नागरिकले भने क्यूआर, मोबाइल बैंकिङ, इन्टरनेट बैंकिङ र डेबिट कार्डमार्फत दैनिक कारोबार सजिलै गर्न सक्छन्।
त्यसैले हुण्डी, कालोधन र राजस्व चुहावट नियन्त्रण गर्न सरकारले नोट खारेजीको विषयलाई गम्भीरतापूर्वक अध्ययन गर्नुपर्छ। ठूलो रकमको नगद कारोबारलाई पूर्ण रूपमा निरुत्साहित गर्दै सबै भुक्तानीलाई डिजिटल प्रणालीमा ल्याउन सके अवैध वित्तीय नेटवर्कको अस्तित्व कमजोर बन्नेछ। आर्थिक पारदर्शिता, कर संकलन वृद्धि र अपराध नियन्त्रणका लागि डिजिटल भुक्तानी आधारित अर्थतन्त्र निर्माण गर्नु प्रभावकारी नीति हुन सक्छ।
