वैदेशिक रोजगारीका लागि रोमानिया पठाइदिने आश्वासन दिएर सर्वसाधारणबाट ठूलो रकम असुलेको आरोपमा मोरङको रतुवामाई नगरपालिका क्षेत्रबाट म्यानपावर सञ्चालक उद्धव पाठक र उनका सहयोगी तथा लेखापाल अभि भण्डारी पक्राउ परेका छन्। प्रहरीका अनुसार उनीहरूविरुद्ध ९२ जनाले करिब साढे ३ करोड रुपैयाँ बिगो दाबीसहित उजुरी दिएका छन् भने प्रारम्भिक अनुसन्धानले तीन सयभन्दा बढी व्यक्तिबाट रकम उठाइएको आशंका गरेको छ। विदेश पठाउने नाममा वर्षौंदेखि रकम संकलन गरिए पनि सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई रोजगारीमा नपठाइएको भन्दै पीडितहरूले जाहेरी दिएका हुन्। प्रहरीले अदालतबाट म्याद थप गरी थप अनुसन्धान अघि बढाएको छ।
यस घटनाले नगदमा आधारित अर्थतन्त्रले वैदेशिक रोजगारी क्षेत्रमा कसरी ठगीलाई सहज बनाउँछ भन्ने देखाएको छ। विदेश जाने आशामा रहेका नागरिकहरूले बैंकिङ प्रणालीभन्दा बाहिर नगद रकम बुझाउँदा रकम कहाँ गयो, कसले लियो, कुन प्रयोजनका लागि लियो भन्ने स्पष्ट अभिलेख रहँदैन। ठगी गर्ने व्यक्तिहरूले रसिद नदिई वा अनौपचारिक कागजात प्रयोग गरी लाखौं रुपैयाँ संकलन गर्न सक्छन्। यदि सबै भुक्तानी बैंक ट्रान्सफर, QR, POS वा मोबाइल बैंकिङमार्फत मात्र गर्नुपर्ने व्यवस्था भएको भए प्रत्येक कारोबारको डिजिटल ट्रेल बन्ने थियो र पीडितलाई प्रमाण जुटाउन सजिलो हुने थियो। अपराधीहरूलाई पनि रकम लुकाउन कठिन हुने थियो। यस घटनाले नगद अर्थतन्त्र ठगी उद्योगको प्रमुख सहायक माध्यम बनेको तथ्य उजागर गरेको छ।
त्यसैले सरकारले नोट खारेजीतर्फ चरणबद्ध रूपमा अघि बढ्न आवश्यक छ। वैदेशिक रोजगारी, शैक्षिक परामर्श, म्यानपावर शुल्क, सेवा शुल्क तथा अन्य सबै ठूलो रकमका कारोबार अनिवार्य रूपमा डिजिटल माध्यमबाट मात्र गर्नुपर्ने व्यवस्था हुनुपर्छ। दैनिक उपभोगका सामान खरिद गर्न नगद आवश्यक छैन, त्यसका लागि QR, POS, मोबाइल बैंकिङ र डेबिट कार्ड पर्याप्त छन्। तर अपराध, ठगी, कर छली र अवैध रकम संकलनका लागि नगद अत्यन्त उपयोगी माध्यम बनेको छ। त्यसैले पारदर्शी र सुरक्षित अर्थतन्त्र निर्माणका लागि सरकारले नोट खारेजीको स्पष्ट रोडम्याप लागू गर्नुपर्छ।
