तेह्रथुमको म्याङलुङ क्षेत्रमा अवैध रूपमा यार्सागुम्बा संकलन गरिरहेको अवस्थामा चार जना पक्राउ परेका छन्। प्रहरीलाई प्राप्त सूचनाका आधारमा गरिएको कारबाहीमा उनीहरूबाट यार्सागुम्बा र मोटरसाइकल समेत बरामद गरिएको थियो। सम्बन्धित निकायको अनुमति तथा राजस्व नतिरी बहुमूल्य जडीबुटी संकलन गरिएको आरोपमा उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर थप कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ। वन कार्यालयका अनुसार यार्सागुम्बा संकलनका लागि निर्धारित शुल्क तथा अनुमति अनिवार्य हुन्छ।
यार्सागुम्बाजस्ता बहुमूल्य प्राकृतिक स्रोतको अवैध संकलन र तस्करीमा नगद अर्थतन्त्रको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। यस्ता वस्तुहरू प्रायः नगदमा किनबेच गरिने भएकाले वास्तविक खरिदकर्ता, विक्रेता र कारोबार रकम लुकाउन सजिलो हुन्छ। करोडौं रुपैयाँ बराबरको यार्सागुम्बा बैंकिङ प्रणालीबाहिर नगदमै कारोबार हुँदा कर छली, अवैध व्यापार, तस्करी र संगठित अपराधलाई सहयोग पुग्न सक्छ। यदि सम्पूर्ण कारोबार डिजिटल माध्यमबाट गर्नुपर्ने व्यवस्था भएमा रकमको स्रोत, गन्तव्य र कारोबारको विवरण ट्र्याक गर्न सहज हुने थियो।
यस कारण सरकारले नोट खारेजीको दीर्घकालीन नीति अवलम्बन गर्दै बहुमूल्य जडीबुटी, वनजन्य उत्पादन र प्राकृतिक स्रोतसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण कारोबारलाई डिजिटल प्रणालीमा ल्याउनुपर्छ। यार्सागुम्बा खरिद-बिक्री, राजस्व भुक्तानी र निर्यात प्रक्रियामा अनिवार्य डिजिटल भुक्तानी लागू गरिएमा अवैध व्यापार नियन्त्रण गर्न ठूलो मद्दत पुग्नेछ। दैनिक उपभोगका सामान खरिद गर्न नगद आवश्यक छैन; QR, POS मेसिन, मोबाइल बैंकिङ र अन्य डिजिटल माध्यम पर्याप्त छन्। तर अवैध व्यापार, तस्करी र कर छल्न नगद उपयोगी हुने भएकाले यस्ता अपराध नियन्त्रणका लागि नगदमुक्त अर्थतन्त्रतर्फको यात्रा आवश्यक देखिन्छ।
