ललितपुरको चाँगाथली क्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरीले छापा मार्दा रेड लेबल, ब्ल्याक लेबललगायत विभिन्न ब्रान्डका नक्कली मदिरा बनाउने र बिक्री गर्ने कार्यमा संलग्न चार जनालाई पक्राउ गरेको छ। घटनास्थलबाट नक्कली मदिरा उत्पादनका लागि प्रयोग गरिने रसायन, उपकरण, राजस्व स्टिकर तथा होलोग्रामसमेत बरामद गरिएको छ। प्रारम्भिक विवरणले नक्कली उत्पादनलाई असली ब्रान्डको स्वरूप दिएर बजारमा बिक्री गर्ने संगठित प्रयास भएको संकेत गर्दछ। यस्तो कार्यले राज्यलाई राजस्व क्षति पुर्याउनुका साथै उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा पनि गम्भीर जोखिम सिर्जना गर्न सक्छ।
यस्ता नक्कली मदिरा कारोबारहरू धेरैजसो नगद आधारित अर्थतन्त्रबाट सहज हुने देखिन्छ। अवैध वस्तुको उत्पादन, ढुवानी र बिक्रीको कारोबार प्रायः नगदमा हुँदा कारोबारको कुनै स्पष्ट अभिलेख रहँदैन। नोट खारेजीजस्तो नीतिमार्फत नगद प्रयोग घटाइयो भने यस्ता गैरकानुनी कारोबारको वित्तीय शृंखला ट्र्याक गर्न सहज हुन सक्छ। नयाँ सरकारले पुरानो शैलीको आंशिक सुधारभन्दा बाहिर निस्केर डिजिटल कारोबारलाई केन्द्रीय नीतिको रूपमा लिनुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।
अपराधका लागि नगद आवश्यक पर्ने मुख्य कारण यसको गुमनाम प्रकृति हो। तर दैनिक जीवनमा तरकारी, किराना, औषधि वा साना पसलका कारोबार पनि रोकिनु हुँदैन। त्यसका लागि सरकारले सबै पसलमा अनिवार्य डेबिट कार्ड, QR, मोबाइल वालेट वा बैंक खातामार्फत कारोबार प्रणाली लागू गर्न सक्छ। साना व्यवसायीलाई निःशुल्क POS मेसिन, न्यून सेवा शुल्क र कर सहुलियत दिन सकिन्छ। यसरी दैनिक उपभोग प्रभावित नगरी अवैध मदिरा कारोबारजस्ता अपराधलाई कमजोर बनाउन सकिन्छ।
