१. लागूऔषधसहित देशका विभिन्न स्थानबाट २८ जना पक्राउ
नेपाल प्रहरीले देशका विभिन्न जिल्लामा सञ्चालन गरिएको नियमित सुरक्षा तथा निगरानी अभियानका क्रममा लागूऔषधसहित २८ जनालाई पक्राउ गरेको छ। उनीहरूलाई काठमाडौँ, पर्सा, दाङ, सङ्खुवासभा, कैलाली, उदयपुर, ललितपुर, सुनसरी, धनगढी र मकवानपुरबाट पक्राउ गरिएको हो। पक्राउ परेकाहरूबाट ब्राउन सुगर, गाँजा तथा विभिन्न प्रतिबन्धित लागूऔषध बरामद गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। बरामद लागूऔषधसहित सबैलाई सम्बन्धित जिल्लामा लागूऔषधसम्बन्धी कसुरअन्तर्गत अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।
२. चोरीको आशंकामा ग्वार्कोमा कुटपिट, उपचारकै क्रममा मृत्यु
ललितपुर महानगरपालिका–१७ ग्वार्कोस्थित एक ग्यारेजमा चोरी गर्न आएको आरोपमा महालक्ष्मी नगरपालिका–४ निवासी अशोक कार्की (अशोक सुबेदी) माथि असार २४ गते राति निर्घात कुटपिट गरिएको थियो। गम्भीर घाइते भएका उनलाई तत्काल किष्ट अस्पताल पुर्याइए पनि उपचारकै क्रममा मृत्यु भयो। घटनापछि फरार रहेका दुई जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरी कर्तव्य ज्यान मुद्दामा अनुसन्धान अघि बढाएको छ।
३. गोली चलाएर पक्राउ परेका भारतीय लागूऔषध कारोबारीमाथि अनुसन्धान
रुपन्देहीको मायादेवी गाउँपालिका–५ गुवानिया चोकबाट भारतको उत्तर प्रदेश अमेठी निवासी करिब ५० वर्षीय इकबाल खानलाई लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोले पक्राउ गरेको छ। पक्राउ गर्ने क्रममा उनले प्रहरीमाथि पेस्तोल तेर्साएर अवरोध गरेपछि प्रहरीले आत्मरक्षाका लागि गोली चलाउँदा उनको देब्रे खुट्टामा गोली लागेको थियो। उनको साथबाट ब्राउन सुगर, एउटा पेस्तोल र दुई राउन्ड गोली बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ। घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको छ।
४. अमेरिका पठाइदिने भन्दै ठगी गर्ने पक्राउ
काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले अमेरिका पठाइदिने प्रलोभन देखाएर रकम ठगी गरेको आरोपमा ३५ वर्षीय माधव अर्याललाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिले वैदेशिक रोजगारीको आकर्षक अवसर र उच्च आम्दानीको आश्वासन दिँदै पीडितबाट ३ लाख रकम उठाएपछि सम्पर्कविहीन भएका थिए। पीडितको उजुरीका आधारमा अनुसन्धान गरी उनलाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। आवश्यक कानुनी कारबाहीका लागि वैदेशिक रोजगार विभागमा पठाइएको छ।
५. लागूऔषधसहित २० जना पक्राउ
नेपाल प्रहरीले देशका विभिन्न जिल्लामा सञ्चालन गरेको छुट्टाछुट्टै कारबाहीमा बुधबार र बिहिबार मात्र लागूऔषधसहित २० जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेकाबाट ब्राउन सुगर, गाँजा, ट्रामाडोल, नाइट्राभेटलगायत विभिन्न प्रकारका लागूऔषध बरामद गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। सम्बन्धित जिल्ला प्रहरी कार्यालयहरूले पक्राउ परेकामाथि लागूऔषध नियन्त्रण ऐनअन्तर्गत थप अनुसन्धान अघि बढाइरहेका छन्।
६. २०५६ सालदेखि फरार डाँका मुद्दाका प्रतिवादी पक्राउ
डाँका मुद्दामा २०५६ सालदेखि फरार रहेका भुप नारायण साहलाई नेपाल प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। लामो समयदेखि फरार रहेका उनलाई विशेष खोजतलासका क्रममा पक्राउ गरी सम्बन्धित अदालतमा उपस्थित गराइएको प्रहरीले जनाएको छ। अदालतको आदेशअनुसार उनीमाथि बाँकी कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
७. विष्णुपुर धान प्रशोधन उद्योगमा लागत फरक पारेर भ्रष्टाचार
विष्णुपुर धान प्रशोधन उद्योग स्थापना गर्ने क्रममा स्वीकृत बजेट र वास्तविक लागत अनुमानबीच फरक देखाई भ्रष्टाचार गरिएको आरोपमा मुद्दा दायर गरिएको छ। अनुसन्धानबाट लागत कृत्रिम रूपमा बढाई सरकारी रकमको दुरुपयोग भएको निष्कर्ष निकालिएको छ। संलग्न व्यक्ति तथा पक्षविरुद्ध भ्रष्टाचारसम्बन्धी कानुनअनुसार कारबाही प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
८. नक्खु कारागारबाट फरार कैदी पुनः पक्राउ
भदौ २४ गतेको आन्दोलनका क्रममा नख्खु कारागारबाट फरार भएका ३८ वर्षीय विजेन्द्र कुमार पासवान पुनः पक्राउ परेका छन्। लालबन्दी नगरपालिका–२, पुनर्वास टोलका पासवान डाका मुद्दामा कैद सजाय भोगिरहेका थिए। फरार भएपछि प्रहरीको खोजी सूचीमा रहेका उनलाई लालबन्दी नगरपालिकाबाट पक्राउ गरी थप कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
९. विभिन्न जिल्लाबाट लागूऔषधसहित ३६ जना पक्राउ
नेपाल प्रहरीले काठमाडौं, ललितपुर, कैलाली, बाँके, कञ्चनपुर, मोरङ, सिराहा, सुनसरी, चितवन, झापा, महोत्तरी, बर्दिया र रोल्पासहित विभिन्न जिल्लाबाट लागूऔषध कारोबार तथा ओसारपसारमा संलग्न ३६ जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेकाहरूको साथबाट ७२ हजार ९ सय ट्रामाडोल ट्याब्लेट, खैरो हेरोइन, ब्राउनसुगर, गाँजालगायत विभिन्न प्रकारका लागूऔषध बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ। पक्राउ परेकामाथि सम्बन्धित कानुनअनुसार अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।
१०. भारतबाट कारमा ल्याइएको ३२९ ग्राम ब्राउन हेरोइनसहित तीन जना पक्राउ
भारतबाट कारमार्फत नेपाल भित्र्याइएको ३२९ ग्राम ब्राउन हेरोइनसहित प्रहरीले तीन जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा ३८ वर्षीय अनिल श्रेष्ठ, ३५ वर्षीय जाबेद आलम र ३४ वर्षीय बिकास भगत रहेका छन्। विशेष सूचनाका आधारमा गरिएको कारबाहीका क्रममा लागूऔषध लुकाइ ल्याइएको कार नियन्त्रणमा लिई तीनै जनालाई पक्राउ गरिएको हो। बरामद गरिएको ब्राउन हेरोइनसहित कारसमेत नियन्त्रणमा राखी लागूऔषध ओसारपसार सञ्जालबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
यी सबै घटनाहरूलाई हेर्दा लागूऔषध कारोबार, ठगी, डाँका, भ्रष्टाचार, फरार अपराधी, अवैध कारोबार तथा अन्य आर्थिक अपराधहरूमा नगद अर्थतन्त्रले अपराधीलाई सहज वातावरण उपलब्ध गराइरहेको देखिन्छ। लागूऔषध खरिद–बिक्री, घुस लेनदेन, ठगीबाट प्राप्त रकम लुकाउने, अवैध कारोबार सञ्चालन गर्ने तथा अपराधबाट आर्जित सम्पत्ति व्यवस्थापन गर्न नगद सबैभन्दा सजिलो माध्यम बन्ने भएकाले यस्ता अपराध बारम्बार दोहोरिने अवस्था सिर्जना हुन्छ। अपराध गर्ने व्यक्तिलाई आफ्नो आर्थिक गतिविधि लुकाउन सहज हुने तर राज्यलाई त्यसको वास्तविक स्रोत पत्ता लगाउन कठिन हुने भएकाले नगद अर्थतन्त्र अपराध नियन्त्रणका लागि चुनौती बनेको छ।
सामान्य नागरिकलाई दैनिक उपभोगका वस्तु किन्न भने अनिवार्य रूपमा नगद आवश्यक छैन। आज क्यूआर, डेबिट कार्ड, मोबाइल बैंकिङ, डिजिटल वालेट तथा बैंकिङ प्रणालीमार्फत सहज रूपमा भुक्तानी गर्न सकिन्छ। त्यसैले सरकारले प्रत्येक पसल, होटल, व्यवसाय तथा सेवा प्रदायकमा अनिवार्य डेबिट कार्ड र डिजिटल भुक्तानी प्रणाली लागू गरी क्रमिक रूपमा नोट खारेजीको नीति अघि बढाउन सके दैनिक जनजीवनमा कुनै असर नपरी आर्थिक कारोबार पारदर्शी बन्न सक्छ। डिजिटल कारोबारको अभिलेख रहने भएकाले अवैध रकम लुकाउन, अपराधको आम्दानी प्रयोग गर्न तथा कर छल्न कठिन हुनेछ।
त्यसैले वर्तमान सरकारले सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र अपराध न्यूनीकरणलाई व्यवहारमै लागू गर्न चाहन्छ भने नोट खारेजीलाई नीतिगत प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। सबै पसलमा अनिवार्य डेबिट कार्ड, क्यूआर तथा डिजिटल भुक्तानी प्रणाली लागू गर्दै नगदको प्रयोग क्रमिक रूपमा अन्त्य गर्ने नीति लागू गर्न सके दैनिक किनमेल सहज रहने, तर अपराध, भ्रष्टाचार, लागूऔषध कारोबार, ठगी, हुण्डी, कालोधन तथा अन्य अवैध आर्थिक गतिविधिमाथि प्रभावकारी नियन्त्रण गर्न राज्यलाई बलियो आधार प्राप्त हुन सक्छ। यही कारण नोट खारेजी केवल भुक्तानी प्रणालीको परिवर्तन होइन, पारदर्शी अर्थतन्त्र, प्रभावकारी सुशासन र अपराध नियन्त्रणतर्फको संरचनात्मक सुधारको एउटा महत्वपूर्ण कदम हुन सक्छ।
