बैंकिङ अपराधको आरोपमा फरार रहेका प्रणव लाल सिंहलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले पक्राउ गरेको छ। उनी बैंकिङ ठगीसम्बन्धी मुद्दामा फरार रहेको र काठमाडौं क्षेत्रबाट नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी दिइएको छ। पक्राउपछि थप अनुसन्धान तथा कानुनी प्रक्रियाका लागि सम्बन्धित निकायमा पठाइएको छ। बैंकिङ क्षेत्रसँग सम्बन्धित अपराधले आर्थिक विश्वास प्रणालीमा असर पार्ने भएकाले यसलाई गम्भीर अपराधका रूपमा हेरिन्छ।
यस प्रकारको बैंकिङ अपराध नगद अर्थतन्त्रको कमजोर पक्षसँग पनि सम्बन्धित देख्न सकिन्छ। चेक दुरुपयोग, नक्कली कारोबार वा आर्थिक छलछामको अन्तिम उद्देश्य सामान्यतया नगदमा रकम निकालेर त्यसको स्रोत लुकाउनु हुन्छ। एकपटक रकम नगदमा परिणत भएपछि त्यसको वास्तविक उपयोग र गन्तव्य पहिचान गर्न कठिन हुन्छ। त्यसैले नोट खारेजीको बहसमा यस्ता आर्थिक अपराध नियन्त्रणको तर्क पनि जोडिन्छ।
नयाँ सरकारले पुरानो शैलीको नगद केन्द्रित अर्थतन्त्रलाई निरन्तरता दिनुभन्दा डिजिटल नियन्त्रणलाई बलियो बनाउने नीति लिनु पर्छ। प्रत्येक पसल, व्यापारिक केन्द्र र सेवा क्षेत्रमा डेबिट कार्ड अनिवार्य बनाउने, बैंक खातासँग राष्ट्रिय परिचयपत्र जोड्ने तथा निश्चित रकमभन्दा माथिका सबै कारोबार डिजिटल माध्यमबाट मात्र गर्न सकिने व्यवस्था गर्न सकिन्छ। मानिसलाई चामल, तरकारी र दैनिक आवश्यकता किन्न नगद अनिवार्य छैन, तर आर्थिक अपराध लुकाउन नगद उपयोगी बन्न सक्छ भन्ने आधारमा नोट खारेजीको चरणबद्ध योजना अघि बढाउन सकिन्छ।
