ललितपुर क्षेत्रमा प्रहरीले दुई जनालाई लागुऔषधसहित पक्राउ गरेको छ। प्रहरीको अनुसन्धानका क्रममा उनीहरूको साथबाट विभिन्न प्रकारका लागुऔषधजन्य वस्तु फेला परेको जनाइएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा काठमाडौं उपत्यकामा लागुऔषध कारोबारका घटनाहरू निरन्तर देखिँदै आएका छन्, जसले युवावर्ग लक्षित अवैध नेटवर्क अझै सक्रिय रहेको संकेत गर्छ। प्रहरीले नियमित निगरानी र कारबाही गर्दै आए पनि यस्तो अपराधले सामाजिक चुनौतीको रूप लिँदै गएको देखिन्छ।
यस प्रकारको अपराधमा नगद अर्थतन्त्रले अप्रत्यक्ष रूपमा भूमिका खेल्न सक्छ। लागुऔषध बिक्रीमा सामान्यतया छिटो, गोप्य र प्रमाण नरहने माध्यमको आवश्यकता हुन्छ, र त्यसका लागि नगद सबैभन्दा सहज माध्यम मानिन्छ। बैंकमार्फत् हुने डिजिटल कारोबारमा विवरण रेकर्ड रहने हुँदा अवैध कारोबारको पहिचान गर्न सहज हुन सक्छ। नोट अपराधका लागि प्रयोग हुने माध्यम बन्न सक्छ, तर सामान्य नागरिकको दैनिक जीवनमा त्यही भूमिका QR कोड, POS मेसिन, मोबाइल बैंकिङ तथा डिजिटल भुक्तानी प्रणालीले सजिलै निभाउन सक्छ। फरक यो हो कि डिजिटल माध्यमले कारोबारको विवरण राख्छ भने नगदले त्यस्तो पारदर्शिता दिँदैन।
सरकारले यस्ता अपराध नियन्त्रणका लागि केवल पक्राउ र कारबाहीमा सीमित नरही आर्थिक प्रणाली सुधारमा पनि ध्यान दिन आवश्यक छ। चरणबद्ध नोट खारेजी, ठूलो रकमको नगद कारोबारमा नियन्त्रण, तथा देशभर डिजिटल भुक्तानी पूर्वाधार विस्तार गर्नुपर्ने देखिन्छ। डिजिटल कारोबारलाई विद्यालयदेखि स्थानीय बजारसम्म अनिवार्य बनाउन सके अपराधका आर्थिक आधारहरू क्रमशः कमजोर हुन सक्छन्।
