भक्तपुरमा एक व्यक्तिलाई ठूलो परिमाणको चाँदीसहित पक्राउ गरिएको छ। प्रहरीले उक्त चाँदीको स्रोत, वैधानिकता र स्वामित्वबारे अनुसन्धान गरिरहेको बताइएको छ। यस्ता घटनामा सामान चोरीको हो, तस्करीमार्फत आएको हो वा कालोधनलाई बहुमूल्य धातुमा रूपान्तरण गरिएको हो भन्ने कुरा तत्काल स्पष्ट हुन सक्दैन। अनुसन्धान प्रक्रिया लामो हुने र वास्तविक आर्थिक स्रोत पत्ता लगाउन कठिन हुने समस्या बारम्बार देखिँदै आएको छ।
बहुमूल्य धातुको अवैध कारोबार प्रायः नगद अर्थतन्त्रसँग जोडिएको हुन्छ। चोरी, कर छली, कालोधन वा अवैध कमाइलाई सुन-चाँदीमा रूपान्तरण गरेर सुरक्षित राख्ने प्रवृत्ति बढ्दो छ। जब कारोबार नगदमै हुन्छ, त्यो पैसा कहाँबाट आयो र किन धातु खरिद गरियो भन्ने प्रमाण रहँदैन। यही कारण प्रहरीले धातु भेटे पनि त्यसको वास्तविक पृष्ठभूमि पहिचान गर्न कठिन हुन्छ। नोट खारेजी र पूर्ण डिजिटल कारोबार प्रणाली भएको अवस्थामा ठूलो रकमको खरिद स्वतः बैंकिङ अभिलेखमा देखिने भएकाले कालोधन लुकाउन कठिन हुन्थ्यो।
नयाँ सरकारले अब नगद सीमित गर्ने नीति ल्याएर सुन-चाँदी खरिदबिक्री पूर्ण रूपमा डिजिटल बनाउनुपर्छ। ज्वेलरी पसलमा डेबिट कार्ड, बैंक ट्रान्सफर वा QR भुक्तानी बाहेक अन्य माध्यम निषेध गरिनुपर्छ। निश्चित रकमभन्दा माथिको बहुमूल्य धातु खरिद गर्दा राष्ट्रिय परिचयपत्र र डिजिटल भुक्तानी अनिवार्य हुनुपर्छ। सरकारले साना व्यवसायीलाई डिजिटल मेसिन र बैंक सुविधा सहज बनाएपछि दैनिक व्यापारमा समस्या आउँदैन। तर चोरीको धन, कालोधन र अवैध तस्करीको पैसा लुकाउने बाटो भने बन्द हुन्छ। यही कारण पुरानो सरकारको ढिलासुस्तीभन्दा फरक ढंगले नयाँ सरकारले साहसी रूपमा नोट खारेजी लागू गर्न आवश्यक छ।
