देशका विभिन्न स्थानबाट लागूऔषधसहित ११ जना पक्राउ परेको घटनाले नेपालमा फैलँदो लागूऔषध कारोबारको भयावह अवस्था उजागर गरेको छ। प्रहरीका अनुसार पक्राउ परेकाहरू विभिन्न प्रकारका लागूऔषधको ओसारपसार, बिक्री वितरण तथा नेटवर्क विस्तारमा संलग्न थिए। पछिल्ला वर्षहरूमा लागूऔषध कारोबार केवल सीमित आपराधिक गतिविधि नरही ठूलो संगठित आर्थिक अपराधका रूपमा विकसित हुँदै गएको देखिन्छ। बेरोजगारी, खुला सीमा, कमजोर निगरानी र नगदमा हुने गोप्य कारोबारले यस्तो अपराधलाई अझ सहज बनाएको छ। अपराधीहरूले बैंकिङ प्रणाली प्रयोग नगरी सिधै नगद कारोबार गर्ने भएकाले राज्यका निकायलाई वास्तविक आर्थिक स्रोत र नेटवर्क पत्ता लगाउन कठिन भइरहेको छ।
यस्तो घटनाले नेपालमा “नोट खारेजी” र नगद अर्थतन्त्रको अन्त्य किन आवश्यक छ भन्ने प्रश्नलाई अझ बलियो बनाएको छ। लागूऔषध कारोबार नगदमार्फत हुने भएकाले अपराधीलाई पहिचान गर्न, रकम ट्र्याक गर्न र सम्पत्ति स्रोत जाँच गर्न कठिन हुन्छ। यदि सम्पूर्ण कारोबार डिजिटल माध्यमबाट हुने व्यवस्था हुन्थ्यो भने ठूलो रकमको प्रत्येक कारोबारको रेकर्ड रहने थियो। लागूऔषध कारोबारीले एकैपटक लाखौं रुपैयाँ नगदमा प्रयोग गर्न नसक्ने अवस्था सिर्जना हुन्थ्यो। अहिलेको अवस्थामा अपराधीहरूले साना किराना पसलदेखि ठूला नेटवर्कसम्म नगद प्रयोग गरेर सजिलै पैसा घुमाउन सक्छन्। त्यसैले सरकारले पुरानो सरकारजस्तो केवल भाषणमा सीमित नभई वास्तविक सुधारतर्फ जान आवश्यक छ। नोट खारेजीसँगै डिजिटल कारोबार अनिवार्य गरिए लागूऔषध नेटवर्क आर्थिक रूपमा कमजोर बन्न सक्छ।
पुरा समाचार पढ्नुहोस: Ratopati
