कर्तव्य ज्यान मुद्दामा दोषी ठहर भई फरार रहेका झापाको दमक नगरपालिका-८ का २८ वर्षीय दिप्सन चौधरी पक्राउ परेका छन्। जिल्ला अदालत झापाले उनलाई २०७९ चैत १९ गते दोषी ठहर गरेको थियो। उनीमाथि तोकिएको १० वर्ष कैद सजायमध्ये बाँकी अवधि भुक्तान गर्नुपर्ने भएकाले पक्राउपछि अदालतमार्फत कारागार पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ। फरार प्रतिवादीहरूको खोजी अभियान अन्तर्गत उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो।
फरार प्रतिवादीहरू लामो समयसम्म कानुनी निगरानीबाट बच्न सफल हुनुमा नगद अर्थतन्त्रले पनि भूमिका खेल्छ। नगद प्रयोग गरेर बसोबास, रोजगारी, आवतजावत तथा अन्य खर्च व्यवस्थापन गर्दा उनीहरूको आर्थिक गतिविधिको कुनै डिजिटल अभिलेख रहँदैन। बैंकिङ प्रणालीमा आधारित अर्थतन्त्रमा व्यक्तिको खर्च, आम्दानी र आर्थिक गतिविधिको ट्रेल रहने भएकाले फरार व्यक्तिलाई लुक्न कठिन हुन्छ। तर नगदले कानुनी निगरानीबाट बच्ने अतिरिक्त सुविधा प्रदान गर्छ।
त्यसैले सरकारले अपराध नियन्त्रण र सुशासनका लागि नोट खारेजीलाई गम्भीर रूपमा अध्ययन गर्नुपर्छ। दैनिक कारोबारका लागि QR कोड, डेबिट कार्ड, मोबाइल बैंकिङ तथा अन्य डिजिटल माध्यम पर्याप्त छन्। सामान्य नागरिकलाई सेवा लिन वा सामान किन्न नगदको आवश्यकता क्रमशः घट्दै गएको छ। तर अपराध, भ्रष्टाचार, फरार जीवनशैली तथा अवैध कारोबारका लागि नगद अझै मुख्य साधन बनेको छ। डिजिटल अर्थतन्त्रलाई अनिवार्य बनाउँदै नोटको प्रयोग घटाइएमा अपराध नियन्त्रणमा राज्यलाई थप प्रभावकारी सहयोग पुग्नेछ।
