जेनजी आन्दोलनका क्रममा सुन्धारास्थित कारागारबाट फरार भएका एक कैदीलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्ने व्यक्ति धादिङका ३० वर्षीय अनिल गुरुङ हुन्। उनी मुद्रा सम्बन्धी कसुरमा दुई वर्ष कैद सजाय भोगिरहेका थिए र आन्दोलनको अव्यवस्थाको बेला कारागारबाट भागेका थिए। काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले उनलाई पक्राउ गरी थप कारबाहीका लागि सम्बन्धित निकायमा बुझाएको जनाएको छ।
फरार अपराधीहरू लामो समयसम्म लुक्न सक्नुको एउटा कारण नगद अर्थतन्त्र पनि हो। फरार व्यक्तिले बसोबास, यातायात, खाना तथा अन्य आवश्यक खर्चहरू नगदबाट व्यवस्थापन गर्न सक्छन्। डिजिटल पहिचान र डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको व्यापक प्रयोग भएको अवस्थामा फरार व्यक्तिको आर्थिक गतिविधि ट्र्याक गर्न सजिलो हुन्छ। तर नगदको प्रयोगले उनीहरूलाई औपचारिक प्रणालीभन्दा बाहिर बसेर जीवनयापन गर्ने अवसर दिन्छ। अपराधीले आफ्नो पहिचान नखुलाई खर्च गर्न सक्नु अपराध नियन्त्रणका लागि चुनौती बन्ने गरेको छ।
त्यसैले सरकारले नोट खारेजीलाई दीर्घकालीन अपराध नियन्त्रण रणनीतिसँग जोडेर हेर्नुपर्छ। QR, मोबाइल बैंकिङ, डेबिट कार्ड र बैंकिङ प्रणालीमार्फत मात्र ठूला तथा मध्यम कारोबार गर्ने व्यवस्था गरिनुपर्छ। सामान्य नागरिकले डिजिटल माध्यमबाट सहज रूपमा कारोबार गर्न सक्छन्, तर फरार अपराधी र अवैध गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिहरूका लागि नगदको उपलब्धता ठूलो सुविधा हो। डिजिटल अर्थतन्त्र विस्तारले यस्ता व्यक्तिहरूलाई पहिचानविहीन रूपमा बस्न कठिन बनाउनेछ।
