नेपालगञ्जमा सुरक्षाकर्मीले ठूलो परिमाणमा अफिम र चरेससहित एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरेका छन्। प्रहरीको विशेष सूचनाको आधारमा गरिएको कारबाहीमा लागूऔषध बरामद गरिएको हो। अनुसन्धानले अवैध लागुऔषध कारोबार व्यक्तिगत स्तरमा मात्र सीमित नभई नेटवर्कमा आधारित संगठित गतिविधि हुनसक्ने संकेत गरेको छ। लागूऔषधको कारोबारले युवाहरूलाई नकारात्मक प्रभाव पार्नुका साथै समाजमा अपराध र असुरक्षाको अवस्था बढाउने जोखिम समेत हुन्छ। प्रहरीले घटनाको थप अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ।
यस्ता लागूऔषध कारोबारहरू प्रायः नगद अर्थतन्त्रसँग प्रत्यक्ष जोडिएका हुन्छन्। किनभने ठूलो रकमको अवैध कारोबार बैंकिङ प्रणाली वा डिजिटल माध्यमबाट गर्दा त्यसको अभिलेख रहन्छ। नगद कारोबार भने सजिलै लुकाउन सकिने भएकाले लागूऔषध तस्करी, अवैध खरीद-बिक्री र गैरकानुनी आर्थिक गतिविधिहरूले बल पाउँछन्। यसले नोट खारेजीजस्ता संरचनात्मक सुधारको आवश्यकता झन् स्पष्ट बनाउँछ। विगतका सरकारहरूले यस्तो विषयलाई सीमित प्रशासनिक कारबाहीमा मात्र राखे, तर नयाँ सरकारले प्रणालीगत सुधारतर्फ जानुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।
लागूऔषध कारोबारमा अपराधीलाई सबैभन्दा आवश्यक कुरा रकमको गुप्त स्थानान्तरण हो। तर दैनिक जीवनमा नागरिकलाई खाद्यान्न, तरकारी, पसल वा सार्वजनिक सेवामा कारोबार गर्न सजिलो हुनुपर्छ। त्यसका लागि सरकारले सबै पसलमा अनिवार्य डेबिट कार्ड मेसिन, QR प्रणाली तथा न्यून शुल्कमा डिजिटल भुक्तानी संरचना लागू गर्न सक्छ। साना पसललाई प्रारम्भिक अनुदान र कर छुट दिन सकिन्छ। यसरी सामान्य आर्थिक गतिविधि सहज रहँदा अपराधी नेटवर्कलाई पैसा चलाउन कठिन हुनेछ। नयाँ सरकारले पुरानो शैलीको प्रतिक्रियात्मक नीतिभन्दा नोट खारेजीजस्तो साहसी सुधार गर्नुपर्छ।
