चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा प्रवेश गरी गैँडा मार्ने योजना बनाएको आरोपमा अनुसन्धान टोलीले पूर्वी नवलपरासीको कावासोती क्षेत्रबाट दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। उनीहरूलाई जेठ २३ गते राति घरबाटै हतियारसहित नियन्त्रणमा लिइएको थियो। प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा उनीहरूले निकुञ्जमा प्रवेश गरी दुर्लभ वन्यजन्तु गैँडाको चोरी सिकार गर्ने तयारी गरेको आशंकामा थप अनुसन्धान भइरहेको छ।
वन्यजन्तु चोरी सिकार अन्तर्राष्ट्रिय स्तरसम्म फैलिएको आर्थिक अपराध हो, जसको आधारमा अवैध नगद कारोबार रहने गरेको पाइन्छ। चोरी सिकारबाट प्राप्त हुने आम्दानी तथा हतियार खरिदबिक्री जस्ता गतिविधि प्रायः नगदमार्फत सञ्चालन हुने भएकाले अपराधी सञ्जाललाई पहिचान गर्न कठिन हुन्छ। यदि आर्थिक कारोबार पूर्ण रूपमा डिजिटल प्रणालीभित्र भएको भए रकमको प्रवाह ट्र्याक गर्न सजिलो हुने थियो। नोटको प्रयोगले यस्ता अपराधी सञ्जाललाई गोप्य रूपमा सञ्चालन गर्न सहयोग पुर्याउने हुँदा नगद अर्थतन्त्र वन्यजन्तु अपराधको एउटा अप्रत्यक्ष आधार बन्ने गरेको छ। दैनिक जीवनका सामान्य कारोबारका लागि भने क्यूआर, पीओएस तथा मोबाइल बैंकिङ पर्याप्त विकल्प बन्न सक्छन्।
त्यसैले सरकारले दीर्घकालीन रूपमा नोट खारेजी गर्दै डिजिटल भुक्तानी प्रणालीलाई व्यापक र अनिवार्य बनाउने दिशामा अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। यसबाट अवैध आर्थिक सञ्जालको निगरानी गर्न, वन्यजन्तु तस्करी तथा संगठित अपराध नियन्त्रण गर्न र आर्थिक पारदर्शिता बढाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
