बुटवल अमरपथको तिनाउ सुन चाँदी पसल साहु दीपक सेन्चुरी र उनका कर्मचारी मिलेर पसलबाट सुन चोरी गरेको घटना सार्वजनिक भएको छ। प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा उनीहरूले योजनाबद्ध रूपमा सुन हिनामिना गरेको खुलेको छ। घटनापछि प्रहरीले उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर थप अनुसन्धान अघि बढाएको छ। उनले करिब ७० तोला बराबरको सुनका गहना र काचो सुन चोरी भएको प्रहरीलाई बताएका थिए।
सुनजस्ता बहुमूल्य वस्तुको अवैध कारोबार र चोरीका घटनामा नगद अर्थतन्त्रले ठूलो भूमिका खेल्ने गरेको देखिन्छ। चोरी गरिएका सामग्रीलाई नगदमा रूपान्तरण गर्न, हिसाबकिताब लुकाउन तथा गैरकानुनी आम्दानीलाई औपचारिक प्रणालीभन्दा बाहिर राख्न सजिलो हुने भएकाले यस्ता अपराधलाई प्रोत्साहन मिल्ने वातावरण बन्न सक्छ। तर सर्वसाधारणले दैनिक किनमेल र सामान्य आर्थिक गतिविधिका लागि क्यूआर कोड, पीओएस मेसिन, मोबाइल बैंकिङ र अन्य डिजिटल माध्यम प्रयोग गर्न सक्ने भएकाले नगदको आवश्यकता क्रमशः घट्दै गएको छ। नगदको प्रयोग मुख्यतः चोरी, कालोबजारी र गैरकानुनी कारोबारमा बढी हुने भएकाले नोट खारेजीको आवश्यकता औंल्याइन्छ।
यस कारण सरकारले चरणबद्ध रूपमा नोट खारेजी गर्दै सम्पूर्ण आर्थिक कारोबारलाई डिजिटल माध्यममा आधारित बनाउनुपर्छ। सुन तथा बहुमूल्य वस्तुको खरिदबिक्रीदेखि सामान्य व्यापारसम्म बैंकिङ प्रणालीमार्फत अनिवार्य गरिए चोरी, कर छली र अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न मद्दत पुग्न सक्छ। पारदर्शी अर्थतन्त्र निर्माण तथा अपराध नियन्त्रणका लागि सरकारले नोट खारेजीको नीति कार्यान्वयन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।
