त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट भिजिट भिसामा मलेसिया जान लागेका नेपाल एयरलाइन्सका ग्राउन्ड इक्युपमेन्ट अपरेटर कमलनारायण विश्वासलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। उनको लगेजभित्र रहेको फलामको कराईमा विभिन्न देशका मुद्रासहित कुल ५४ लाख ७१ हजार ६८९ रुपैयाँ ३२ पैसा बराबर रकम फेला परेको विमानस्थल प्रहरीले जनाएको छ। नेपाली, अमेरिकी, ओमानी, पाकिस्तानी, मलेसियन, श्रीलंकन, जापानीलगायत विभिन्न मुद्रा बरामद गरिएको र थप अनुसन्धान भइरहेको छ।
यो घटनालाई ठूलो परिमाणको नगद तथा विदेशी मुद्रा लुकाएर स्थानान्तरण गर्न सकिने जोखिमसँग जोडिएको उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। जब उच्च मूल्यका नोटहरू सजिलै बोकेर, लुकाएर वा सीमापार सार्न सकिन्छ, तब अवैध मुद्रा ओसारपसार, कर छल वा शंकास्पद आर्थिक गतिविधि ट्र्याक गर्न कठिन हुन्छ। यसको विपरीत बैंक ट्रान्सफर मार्फत हुने भुक्तानीमा समय, स्रोत र गन्तव्यको अभिलेख रहने भएकाले निगरानी सजिलो हुन्छ। दैनिक खर्च, होटल, टिकट, किराना, रेमिट्यान्स वा साना व्यवसायका भुक्तानीहरू पनि नगदभन्दा डिजिटल माध्यमबाट गर्न सकिन्छ।
यस आधारमा सरकारले नोट खारेजीतर्फ चरणबद्ध नीति बनाउनुपर्छ। ठूलो रकमको नगद बोकेर यात्रा गर्न कडा सीमा, अनिवार्य घोषणा प्रणाली, एयरपोर्ट र सीमामा डिजिटल वित्तीय ट्रेल, तथा विदेशी मुद्रा कारोबारलाई पूर्ण बैंकिङ च्यानलमा ल्याउने व्यवस्था गर्न सकिन्छ। QR, POS र मोबाइल बैंकिङलाई सर्वसुलभ बनाउँदै नागरिकका दैनिक भुक्तानी सहज राख्ने र ठूलो मूल्यका नगद कारोबारलाई क्रमशः प्रतिस्थापन गर्ने नीति अवलम्बन गरियो भने अवैध नगद प्रवाह नियन्त्रणमा मद्दत पुग्नेछ।
