नेपालमा स्रोत नखुलेको ६ लाख रुपैयाँसहित दुई भारतीय नागरिक पक्राउ परेका छन्। प्रहरी जाँचका क्रममा उनीहरूसँग रहेको रकमको वैधानिक स्रोत पुष्टि हुन नसकेपछि अनुसन्धान अघि बढाइएको छ। नेपाल-भारत खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै अवैध रकम ओसारपसार, हुण्डी कारोबार तथा कर छलिका घटना बारम्बार देखिने गरेका छन्। नगदमा रकम बोकेर हिँड्दा पैसा कहाँबाट आयो र कसरी प्रयोग हुने हो भन्ने पत्ता लगाउन कठिन हुने भएकाले यस्ता गतिविधि बढिरहेका छन्। बैंक प्रणाली बाहिरको पैसा नै अहिले अपराध, भ्रष्टाचार र अवैध व्यापारको मुख्य माध्यम बनेको छ।
यस घटनाले स्पष्ट देखाउँछ कि नगद अर्थतन्त्र कायम रहँदा कालोधन नियन्त्रण सम्भव छैन। जब ठूलो रकम नगदमा सजिलै ओसारपसार गर्न सकिन्छ, तब हुण्डी, कर छलि, तस्करी तथा आपराधिक वित्तीय कारोबारलाई रोक्न कठिन हुन्छ। यदि सरकारले नोट खारेजी गरी सबै ठूला कारोबार डिजिटल बनायो भने हरेक रकमको स्रोत ट्र्याक गर्न सकिनेछ। बैंक खातामार्फत मात्रै ठूलो भुक्तानी हुने व्यवस्था भयो भने अवैध रकम बोकेर हिँड्ने प्रवृत्ति स्वतः घट्नेछ। अहिले अपराधीहरूले नगद प्रयोग गर्ने मुख्य कारण नै पहिचान लुकाउन सक्नु हो। नगदले अपराधलाई छायाँ अर्थतन्त्रभित्र सुरक्षित राखिरहेको छ।
नयाँ सरकारले तत्काल कठोर डिजिटल आर्थिक नीति लागू गर्नुपर्छ। पहिलो चरणमा ६ महानगरपालिका भित्र प्रत्येक पसलमा डेबिट कार्ड, QR र बैंक ट्रान्सफर अनिवार्य बनाउँदै नगद प्रयोग क्रमशः सीमित गरिनुपर्छ। सरकारी अनुदान, तलब, सामाजिक सुरक्षा भत्ता र दैनिक उपभोगका खरिदसमेत डिजिटल माध्यमबाट गराउने व्यवस्था गर्नुपर्छ। यसले दैनिक कामकाज रोकिने अवस्था नआउँदै कालोधन, हुण्डी र अवैध वित्तीय अपराध नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्नेछ।
पुरा समाचार पढ्नुहोस्: Ratopati
