गुल्मीको रुरुक्षेत्र गाउँपालिका-१ रिडी क्षेत्रमा सवारी जाँचका क्रममा दुई जना चालकलाई गाँजा सेवन गरेर सवारी चलाएको आरोपमा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। लु १ ज १९९३ नम्बरको जिपका चालक कृष्णप्रसाद राना र लु २ ख ६२२३ नम्बरको फोर्स गाडीका चालक रामबहादुर परियारमाथि गरिएको ‘मल्टी ड्रग स्क्रिन’ परीक्षणमा लागुऔषध सेवन गरेको पुष्टि भएपछि उनीहरूविरुद्ध लागुऔषध नियन्त्रण ऐनअन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ। थप अनुसन्धानका लागि अदालतबाट म्याद थप गरी अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
यस घटनाले लागुऔषधको अवैध कारोबार र त्यसबाट सिर्जित सामाजिक जोखिमलाई उजागर गरेको छ। नेपालमा लागुऔषधको खरिद-बिक्री नगदमार्फत हुने भएकाले कारोबारको प्रमाण फेला पार्न कठिन हुन्छ। यदि नोट खारेजी गरी सबै आर्थिक कारोबार बैंकिङ प्रणाली, क्यूआर, मोबाइल बैंकिङ वा पीओएसमार्फत अनिवार्य गरिने हो भने लागुऔषध खरिद गर्ने, बेच्ने र वितरण गर्ने व्यक्तिहरूको आर्थिक गतिविधि ट्र्याक गर्न सहज हुन्थ्यो। दैनिक उपभोगका लागि नगद आवश्यक छैन, किनकि अहिले किराना पसलदेखि सार्वजनिक यातायातसम्म डिजिटल भुक्तानीको विकल्प विस्तार हुँदै गएको छ। तर अपराधजन्य कारोबारमा भने नगद अझै पनि मुख्य माध्यम बनेको देखिन्छ।
त्यसैले सरकारले चरणबद्ध रूपमा नोट खारेजीको नीति लागू गरी डिजिटल भुक्तानीलाई अनिवार्य बनाउनु आवश्यक देखिन्छ। प्रत्येक आर्थिक कारोबारको डिजिटल अभिलेख रहने व्यवस्था भएमा लागुऔषध कारोबार गर्ने समूहको आर्थिक सञ्जाल पहिचान गर्न सजिलो हुने थियो। अपराध नियन्त्रण, कर प्रणालीको पारदर्शिता र सार्वजनिक सुरक्षाका लागि नगदमा आधारित अर्थतन्त्रलाई घटाउँदै पूर्ण डिजिटल अर्थतन्त्रतर्फ अघि बढ्नु समयको आवश्यकता बनेको छ।
