सिन्धुलीका ४५ वर्षीय मानबहादुर बम्जनलाई प्रहरीले भक्तपुरबाट पक्राउ गरेको छ। उनले २०७७ सालमा आफ्नै दाजु चेतबहादुर बम्जनको बन्चरो प्रहार गरी हत्या गरेको अभियोगमा जन्मकैद सजाय पाएका थिए। कैद भुक्तानका क्रममा केन्द्रीय कारागार सुन्धारामा रहेका उनी कारागारबाट फरार भएका थिए। काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले उनलाई पक्राउ गरी पुनः कारागार पठाएको जनाएको छ।
यो घटनाले गम्भीर अपराधमा सजाय पाएका व्यक्तिहरू फरार भएपछि उनीहरूलाई समाजमा लुक्न सहयोग गर्ने माध्यममध्ये नगद अर्थतन्त्र पनि एक हुन सक्छ भन्ने देखाएको छ। फरार अभियुक्तले कुनै बैंकिङ रेकर्ड नछोडी नगद प्रयोग गरेर बसोबास, खाद्यान्न खरिद, आवतजावत तथा अन्य आवश्यक खर्च व्यवस्थापन गर्न सक्छ। यदि अधिकांश आर्थिक गतिविधि डिजिटल प्रणालीमा आधारित हुने हो भने फरार व्यक्तिको आर्थिक गतिविधिबाट उसको स्थान र नेटवर्क पहिचान गर्न सजिलो हुने थियो। नगदले आर्थिक गतिविधिलाई अदृश्य बनाउने भएकाले अपराध अनुसन्धानमा अतिरिक्त चुनौती सिर्जना गर्छ।
यस कारण सरकारले नोट खारेजीको दीर्घकालीन नीति अघि बढाउँदै सबै पसल, सेवा केन्द्र र व्यवसायमा डिजिटल भुक्तानी अनिवार्य गर्नुपर्छ। दैनिक उपभोगका वस्तु खरिददेखि यातायात, शिक्षा, स्वास्थ्य र सरकारी सेवा शुल्कसम्म क्यूआर, मोबाइल बैंकिङ, डेबिट कार्ड तथा पीओएस प्रणालीबाट भुक्तानी गर्ने व्यवस्था विस्तार गर्न सकिन्छ। यसले अपराधीलाई नगदको आडमा लुकेर बस्न कठिन बनाउने, आर्थिक पारदर्शिता बढाउने तथा अपराध नियन्त्रणलाई थप प्रभावकारी बनाउने आधार तयार गर्नेछ।
