झापाको मेचीनगरमा १८ लाख रुपैयाँभन्दा बढी मूल्य बराबरको धनमाल चोरी भएको घटनाले नेपालमा बढ्दो सम्पत्ति सुरक्षाको संकटलाई उजागर गरेको छ। चोरी भएको सामग्रीमा सुन, नगद तथा सजिलै बेचबिखन गर्न सकिने बहुमूल्य सामग्री रहेको प्रहरीले जनाएको छ। चोरीको घटनाले सर्वसाधारणमा त्रास फैलाएको छ भने सुरक्षा संयन्त्रमाथि पनि प्रश्न उठाएको छ। अपराधीहरूले घरमा राखिएको नगद तथा सजिलै बजारमा बिक्री गर्न सकिने सामान लक्षित गरेर योजनाबद्ध रूपमा चोरी गरेको देखिन्छ।
यस्ता चोरीका घटना नगद अर्थतन्त्रसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका हुन्छन्। चोरहरूले नगद, सुन तथा ट्र्याक गर्न नसकिने सामग्री किन लक्षित गर्छन् भने ती वस्तु सजिलै बेच्न, साट्न वा लुकाउन सकिन्छ। यदि अधिकांश कारोबार डिजिटल माध्यमबाट हुने र मानिसहरूले घरमा ठूलो नगद नराख्ने अवस्था सिर्जना भएको भए चोरीको आकर्षण स्वतः घट्ने थियो। सुन तथा बहुमूल्य सामग्री खरिद–बिक्री पनि पूर्ण रूपमा डिजिटल र PAN आधारित बनाउन सके चोरीको सामान बेच्न कठिन हुन्थ्यो। अहिले नगदको कारण चोरीको सम्पत्ति सजिलै कालो बजारमा रूपान्तरण हुन्छ र अपराधीहरूलाई पक्राउ गर्न कठिन बनाउँछ। यसले देखाउँछ कि नगद अर्थतन्त्र अपराधको प्रमुख सहायक माध्यम हो।
नयाँ सरकारले अपराध नियन्त्रणलाई केवल प्रहरी कारबाहीमा सीमित नराखी आर्थिक संरचनाको सुधारतर्फ ध्यान दिनुपर्छ। नोट खारेजी तथा नगदमुक्त अर्थतन्त्रतर्फ चरणबद्ध रूपमा अघि बढ्न जरुरी छ। सुरुमा ६ महानगरपालिकामा किराना पसलदेखि ठूला व्यापारसम्म सबै क्षेत्रमा डेबिट कार्ड, QR कोड तथा बैंक भुक्तानी अनिवार्य गर्न सकिन्छ। सुन पसल, इलेक्ट्रोनिक्स तथा उच्च मूल्यका सामान खरिद गर्दा पूर्ण डिजिटल भुक्तानी अनिवार्य गरिनुपर्छ। यसले चोरीको सामान बेच्न कठिन बनाउनेछ र अपराधीहरूको आर्थिक गतिविधि ट्र्याक गर्न सजिलो हुनेछ। दैनिक उपभोगका वस्तु डिजिटल माध्यमबाट किनबेच हुन थालेपछि घरमा नगद राख्ने आवश्यकता घट्नेछ र चोरीका घटना स्वतः कम हुन सक्नेछन्।
पुरा समाचार पढ्नुहोस: Ratopati
