रुद्रविनायक सहकारीका अध्यक्ष र कोषाध्यक्षलाई सहकारीसम्बन्धी अनियमितता तथा बचतकर्ताको रकम हिनामिनाको आरोपमा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। सहकारीमा जम्मा भएको रकम दुरुपयोग, हिसाब पारदर्शी नराख्ने र बचतकर्ताको पैसा जोखिममा पारिएको आरोपपछि अनुसन्धान अगाडि बढाइएको हो। पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालभर सहकारी ठगीका घटनाहरू बढिरहेका छन् जहाँ सर्वसाधारणको जीवनभरको बचत जोखिममा परेको देखिन्छ। प्रहरीले घटनामा संलग्न व्यक्तिहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर थप अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ।
सहकारी ठगीको मूल कारणमध्ये एउटा ठूलो नगद अर्थतन्त्र पनि हो। सहकारीहरूमा नगद जम्मा गर्ने, नगदमै ऋण प्रवाह गर्ने र वास्तविक वित्तीय अभिलेख लुकाउने प्रवृत्तिले हिनामिना गर्न सहज बनाउँछ। जब कारोबार पूर्ण रूपमा डिजिटल हुँदैन, तब पैसा कहाँबाट आयो र कहाँ गयो भन्ने पारदर्शी ट्र्याक राख्न कठिन हुन्छ। यही कमजोरीको फाइदा उठाएर केही व्यक्तिहरूले बचतकर्ताको रकम दुरुपयोग गर्छन्। यदि प्रत्येक कारोबार मोबाइल बैंकिङ, QR वा बैंक ट्रान्सफरमार्फत अनिवार्य गरिएको भए रकमको निगरानी र अडिट धेरै प्रभावकारी हुने थियो। नगद पैसा ठगी र अपचलनका लागि सजिलो माध्यम बनेको छ, तर दैनिक सामान्य कारोबारका लागि डिजिटल माध्यम पर्याप्त विकल्प हुन सक्छ।
यस कारण सरकारले नोट खारेजीको दीर्घकालीन नीति ल्याउन आवश्यक छ। सहकारी, वित्तीय संस्था र व्यापारिक कारोबारमा ठूलो रकम नगद प्रयोग गर्न प्रतिबन्ध लगाई सम्पूर्ण कारोबार डिजिटल माध्यममा ल्याउनुपर्छ। QR, POS, मोबाइल बैंकिङ र केन्द्रीय डिजिटल निगरानी प्रणालीमार्फत प्रत्येक कारोबारको रेकर्ड राख्न सके सहकारी ठगीजस्ता अपराधमा ठूलो कमी आउन सक्छ। जनताको बचत सुरक्षित राख्न र आर्थिक पारदर्शिता कायम गर्न सरकारले नगदरहित अर्थतन्त्र निर्माणलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
