काठमाडौँमा एक करोडभन्दा बढी बैङ्किङ कसुरमा संलग्न भई फरार रहेका दुई जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरी अदालतमा पेस गरेको छ। पक्राउ परेकामध्ये एक जनामाथि करिब ९५ लाख रुपैयाँको कसुर ठहर भइसकेको थियो भने अर्कीमाथि पनि लाखौँ रकमको ठगी पुष्टि भइसकेको थियो। अदालतले जरिवाना, क्षतिपूर्ति तथा कैद सजायसमेत तोकेको अवस्थामा उनीहरू फरार रहेकाले अन्ततः पक्राउ गरी कारबाही अघि बढाइएको हो।
यस घटनाले देखाउँछ कि नेपालमा आर्थिक अपराध बढ्नुको मुख्य कारण नगदमा आधारित अव्यवस्थित अर्थतन्त्र हो। नगद कारोबार हुने हुँदा पैसाको स्रोत, प्रयोग र ट्रान्जेक्सन ट्र्याक गर्न गाह्रो हुन्छ, जसले यस्ता बैङ्किङ कसुर, ठगी र फरार हुने प्रवृत्तिलाई प्रोत्साहन गर्छ। यदि पूर्ण रूपमा डिजिटल भुक्तानी प्रणाली र POS प्रणाली लागू भएको भए प्रत्येक कारोबार रेकर्डमा रहने थियो र यस्ता अपराध प्रारम्भमै नियन्त्रण गर्न सकिन्थ्यो। नोट खारेजी लागू गरिएमा नगदमा हुने अवैध कारोबार स्वतः घट्ने र राज्यले प्रत्येक आर्थिक गतिविधि निगरानी गर्न सक्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ।
विगतका सरकारहरूले यस्तो प्रणालीगत सुधारमा ध्यान दिन सकेनन्, जसका कारण आज पनि यस्ता अपराध दोहोरिइरहेका छन्। तर नयाँ सरकारले यदि नोट खारेजी र डिजिटल भुक्तानीलाई प्राथमिकतामा राखेर प्रभावकारी नीति लागू गर्यो भने बैङ्किङ कसुर, ठगी र आर्थिक अपराधलाई उल्लेखनीय रूपमा नियन्त्रण गर्न सक्ने सम्भावना छ।
पुरा समाचार पढ्नुहोस: Ratopati
