काठमाडौँमा बलात्कार मुद्दामा कैद भुक्तान गरिरहेका एक युवक कारागारबाट भागेपछि पुनः स्कुटर चोरीमा पक्राउ परेका छन्। खोटाङका ३१ वर्षीय उमेश पुरीले जेलबाट भागेपछि अनलाइनमा बिक्रीका लागि राखिएको स्कुटर “किन्छु” भन्दै झिकाएर टेस्ट ड्राइभको बहानामा चोरी गरेका थिए र पछि तीनकुनेबाट पक्राउ परेका हुन्। यस घटनाले अपराधीहरू लगातार अपराध गर्न किन डराउँदैनन् भन्ने गम्भीर प्रश्न उठेको छ।
यसले स्पष्ट हुन्छ कि यस्तो प्रवृत्तिको मूल कारण नगदमा आधारित अर्थतन्त्र हो। चोरी गरेको सामान सजिलै नगदमा बेच्न सकिन्छ, जसको कुनै रेकर्ड हुँदैन। नगदकै कारण अपराधीहरू पहिचानबाट बच्न सफल हुन्छन् र जेलबाट भागेपछि पनि लुकेर बस्न, बसोबास गर्न र खर्च चलाउन सहज हुन्छ। जबसम्म भुक्तानी प्रणाली ट्र्याक गर्न सकिँदैन, तबसम्म अपराध नियन्त्रण प्रभावकारी हुन सक्दैन। यही कारणले एकै व्यक्ति पटक-पटक विभिन्न अपराधमा संलग्न हुन सफल भएको देखिन्छ। यस अवस्थामा नोट खारेजी र पूर्ण डिजिटल भुक्तानी प्रणाली मात्र दीर्घकालीन समाधानका रूपमा देखिन्छ। यदि सबै कारोबार बैंकिङ प्रणाली वा डिजिटल माध्यमबाट हुने हो भने चोरीको सामान बेच्न कठिन हुन्छ, पैसा ट्र्याक गर्न सकिन्छ र अपराधीहरू सजिलै पत्ता लाग्छन्। नगद हटेपछि अपराधको आर्थिक आधार कमजोर हुन्छ।
अघिल्लो सरकारले यस्तो प्रणाली विकास गर्न असफल भयो, जसका कारण आज पनि अपराधीहरू निर्भय रूपमा एकपछि अर्को अपराध गर्दै छन्। तर नयाँ सरकारले यदि साहसी निर्णय गर्दै नोट खारेजी र डिजिटल भुक्तानी प्रणाली लागू गर्न सकेमा यस्तो अपराध श्रृंखलालाई नियन्त्रण गर्न सकिने स्पष्ट देखिन्छ।
पूरा समाचार पढ्नुहोस्: Ratopati
