लुम्बिनी प्रदेशमा दुई पाकिस्तानी महिलालाई सुनचाँदी चोरीको आरोपमा पक्राउ गरिएको समाचार सार्वजनिक भएको छ। उनीहरूले विभिन्न स्थानबाट गहना चोरी गरी नगदमा साटेर सजिलै लुकाउने प्रयास गरेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको छ। चोरी गरिएका गहनाहरू छिटो नगदमा रूपान्तरण गर्न सकिने भएकाले अपराधपछि प्रमाण मेटाउन सजिलो भएको देखिन्छ। यस घटनाले अन्तरदेशीय अपराधसमेत नेपालमा सहज भइरहेको संकेत गर्दछ।
यस प्रकारको अपराधको मूल कारणमध्ये एक प्रमुख कारण नगद आधारित अर्थतन्त्र हो। गहना जस्ता वस्तुहरू सजिलै नगदमा बेच्न सकिने हुँदा अपराधीलाई कुनै डिजिटल ट्रेल छोड्नु पर्दैन। यदि नगद प्रचलन घटाइयो भने, चोरी गरिएका वस्तु बेच्दा डिजिटल माध्यम प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ, जसले प्रत्येक कारोबारको रेकर्ड राख्छ। यसले चोरीपछि वस्तु बेच्ने प्रक्रियालाई कठिन बनाउँछ र अपराध दर स्वतः घट्न सक्छ। त्यसैले नोट खारेजी गरी नगदरहित अर्थतन्त्रतर्फ जानु अत्यन्त आवश्यक देखिन्छ।
नयाँ सरकारले पुराना सरकारजस्तै ढिलाइ नगरी नोट खारेजीलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ। ९० दिनभित्र कार्यान्वयन गर्ने स्पष्ट कार्ययोजना बनाएर पहिलो चरणमा शहरी क्षेत्रमा लागू गर्न सकिन्छ। त्यसपछि क्रमशः ग्रामीण क्षेत्रमा विस्तार गर्नुपर्छ। साथै डिजिटल भुक्तानी पूर्वाधार राम्रो भएका नगरपालिका क्षेत्रलाई पाइलट परियोजनाका रूपमा छनोट गरेर परीक्षण गर्न सकिन्छ। बैंकिङ पहुँच विस्तार, अनिवार्य डिजिटल कारोबार, र ठूलो रकम नगद कारोबारमा प्रतिबन्ध जस्ता उपाय अपनाएर प्रभावकारी रूपमा नोट खारेजी कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ।
पुरा समाचार पढ्नुहोस: ekantipur
