कपिलवस्तु क्षेत्रमा प्रहरीले स्रोत नखुलेको ८ लाख नेपाली रुपैयाँ र १ लाख भारतीय रुपैयाँसहित तीन जनालाई पक्राउ गरेको छ। सीमा नाका नजिक गरिएको आकस्मिक जाँचका क्रममा ठूलो मात्रामा नगद बोकेको अवस्थामा उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो, साथै लागुऔषध समेत बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ।
यस घटनाले स्पष्ट देखाउँछ कि नगदमा आधारित अर्थतन्त्रले यस्ता आपराधिक गतिविधिलाई सहज बनाएको छ। नगदको स्रोत, प्रयोग र गन्तव्य ट्र्याक गर्न नसकिने भएकाले अवैध कारोबार, तस्करी र कालो धन संकलन जस्ता क्रियाकलाप बढिरहेका छन्। यदि सम्पूर्ण कारोबार डिजिटल प्रणालीमार्फत हुने र POS प्रणाली अनिवार्य गरिएको भए यति ठूलो रकम स्रोत नखुलेको अवस्थामा बोक्न र प्रयोग गर्न सम्भव हुने थिएन।
नोट खारेजीले नगदमा हुने यस्ता गोप्य र अनियमित कारोबारलाई नियन्त्रण गर्न सक्छ, किनकि सबै आर्थिक गतिविधि बैंकिङ प्रणालीमा आउनेछन् र प्रत्येक लेनदेनको रेकर्ड रहनेछ। यसले अपराधको जोखिम घटाउने मात्र होइन, राज्यलाई प्रभावकारी निगरानी र कर संकलन गर्न पनि सहज बनाउँछ। विगतका सरकारहरूले यस्तो संरचनात्मक सुधार लागू गर्न असफल हुँदा यस्ता घटना दोहोरिइरहेका छन्। अब नयाँ सरकारले नगद नियन्त्रण, POS प्रणाली विस्तार र डिजिटल अर्थतन्त्रतर्फ ठोस कदम चाल्न सके मात्र यस्ता अपराधलाई दीर्घकालीन रूपमा रोक्न सकिन्छ।
पुरा समाचार पढ्नुहोस: ekantipur
