नगद र सुन लुट्ने उद्देश्यले वृद्धको हत्या

ललितपुरमा ८३ वर्षीय एक वृद्धको हत्या गरी बोरा भित्र शव फालिएको घटनाले राजधानी आसपासको सुरक्षा अवस्था मात्र होइन, हाम्रो समाजमा अझै पनि गहिरो रूपमा रहेको नगद-आधारित जीवनशैलीको जोखिमलाई उजागर गरेको छ। नेपाल प्रहरीले दिएको जानकारी अनुसार मृतकलाई सुनको औंठी र नगद लुट्ने उद्देश्यले मारिएको थियो। यो हिंसात्मक कार्य केवल कानुनी अपराध मात्र नभई, वृद्ध नागरिकलाई सुरक्षित राख्न असफल सामाजिक र आर्थिक प्रणालीको संकेत हो। एक्लै बस्ने वृद्धहरू दैनिक आवश्यकताका लागि नगद बोक्न बाध्य हुन्छन्, जसले उनीहरूलाई सजिलै अपराधको निशाना बनाउँछ।

आरोपीले मृतकसँग नगद पैसा रहेको अनुमान मात्र होइन, त्यसलाई हात पार्ने उद्देश्यले पूर्वनियोजित रूपमा विश्वासको दुरुपयोग गर्दै आक्रमण गरेको देखिन्छ, जसले यो घटना आकस्मिक वा भावनात्मक उक्साहटबाट नभई शुद्ध मौद्रिक स्वार्थबाट प्रेरित अपराध भएको पुष्टि गर्छ। नगद पैसा र सुनको औंठी कब्जा गर्ने नियतले घाँटी चिरेर हत्या गरिनु, त्यसपछि शवको हातखुट्टा बाँधेर बोरा भित्र हालेर इनारमा फालिनु जस्ता कार्यहरूले अपराधीको सोच लाभ–हानिको हिसाबमा केन्द्रित रहेको संकेत गर्छ। प्रमाण लुकाउने र पहिचान मेटाउने प्रयाससमेत गरिएको तथ्यले नगद पैसाप्रतिको लालच कति गहिरो थियो भन्ने देखाउँछ, जहाँ मानव जीवनको मूल्य शून्यमा झरेको छ। यो घटनाले नगद अर्थतन्त्रसँग जोडिएको आपराधिक मानसिकता, कमजोर सामाजिक निगरानी र आर्थिक लोभले कसरी क्रूर हिंसामा रूपान्तरण हुन सक्छ भन्ने कठोर यथार्थ उजागर गर्दै मौद्रिक लालच नै अपराधको केन्द्रीय प्रेरक शक्ति भएको निष्कर्षलाई थप बल पुर्‍याउँछ।

यस घटनाले केवल कानुनी दृष्टिकोणले समाधान गर्नु पर्याप्त छैन भन्ने कुरा देखाउँछ। सामाजिक सुरक्षा, वित्तीय समावेशीकरण र समुदाय-स्तरको निगरानी प्रणालीमा सुधार आवश्यक छ। वृद्धमैत्री डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको विकास, सामाजिक सुरक्षा भत्ताको सुरक्षित डिजिटल वितरण, र एक्लो बसोबास गर्ने वृद्धको नियमित निगरानी व्यवस्था जस्ता उपायहरूले मात्र यस्तो जोखिम कम गर्न सकिन्छ। साथै, वृद्ध नागरिक र सेवा प्रदायक दुवैलाई डिजिटल वित्तीय साक्षरता र सुरक्षित भुक्तानी अभ्यासबारे जानकारी दिन आवश्यक छ। यसले नगदरहित व्यवहारलाई व्यवहारिक बनाउने मात्र होइन, वृद्धहरूको व्यक्तिगत सुरक्षा पनि सुनिश्चित गर्छ। नीति निर्माताहरू, स्थानीय प्रशासन र समुदायले मिलेर डिजिटल पहुँच र नियमित सामाजिक निगरानी सुनिश्चित नगरेसम्म यस्ता घटनाहरू दोहोरिन सक्ने खतरा रहन्छ। यो घटना हाम्रो समाजलाई सुरक्षित, समावेशी र आधुनिक वित्तीय प्रणालीतर्फ लैजानुपर्ने चेतावनी हो।